Alevilik bu toprakların gerçek ve birincil kimliğidir. Bu gerçeği kabul etmek istemeyen kişi ya kördür ya da nankördür. Alevilik bir mezhep, tarikat yahut din olmanın ötesinde büyük bir kimliktir, benliktir, özdür.

Alevilik, Malya’da başı kesilen Türkmen’dir.

Alevilik, Kuyucu Murat’ın boğduğu üç yaşındaki masumdur.

Alevilik, sehpada Bedrettin, darağacında Pir Sultan’dır.

Alevilik, Hacı Bektaş’ta bilgelik, Şeyh Celal’de başkaldırıdır.

Alevilik, Amasya Kalesinde Baba İlyas, şeriat mahkemesinde Hamdullah Çelebi’dir.

Alevilik, Muharrem’de acı, Sivas’ta, Maraş’ta, Çorum’da dinmeyen sancıdır.

Alevilik, Hakk’a söylenen deyiş ve halkı birleyiştir.

Alevilik, kara kışta ak düş, sıcak yazda başkaldıran sazdır.

Alevilik, çekilen gülbenk, Hak aşkına niyazdır.

Ve Alevilik…

Kıldan ince, kılıçtan keskince bir yoldur.

Unutmayın, sel gider, kum kalır!

Bir gün dağılır kasvet,

Çerağ uyanır, mum kalır.

Aleviliğim giderse,

Bilmem, geriye nem kalır?

CEMİL KILIÇ

BAŞYAZI – 29 NİSAN 2026

Cumhuriyet gazetesinin temel ilkeleri ;7 Mayıs 1924 tarihinde yayımlanan ilk sayısında, kurucumuz Yunus Nadi tarafından belirlenmiştir.

Cumhuriyet; ırk, dil, din, mezhep ve inançlara saygılı ve eşit mesafededir.

Türkiye’de Alevi toplumu bir gerçektir ve Türk toplumsal ve siyasal yaşamında çok önemli bir konumu vardır.

Cumhuriyet gazetesi, yayın yaşamı boyunca Alevilerin görünür olmalarına, sorunlarını dile getirmelerine sayfalarını açmıştır. Türkiye’deki ilk Alevi dizisi “HÜ DOST”, 1963 yılında, Fikret Otyam’ın kaleminden, yazı dizisi olarak Cumhuriyet gazetesinde yayımlandı.

Gazetemiz; 1961’deki İbrahim Elmalı, 1966 Ortaca, 1969 Elbistan olayları ile 1969 Tunceli’de Pir Sultan Abdal oyununun iptali nedeniyle çıkan olaylardan Maraş, Çorum, Malatya katliamlarına değin tüm gelişmeleri, yalnızca muhabirlerle değil, en kıdemli yazarları ile izlemiş, zaman zaman Alevi-Bektaşilerle ilgili dizilere yer vermiştir.

1990’larda; önce Sivas, ardından Gazi katliamları ve Tunceli’de yakılan köyleri yine gazetemiz günlerce dizi şeklinde yayımlayarak kamuoyunu aydınlatmıştır.
Olaylarla ilgili davalarda kanıt olarak sunulan fotoğraf ve belgeler de gazetemizin yayımlarından alınmıştır.

Bu yayın çizgisi nedeniyle; Alevilerin en saygın ödülü olan Hacıbektaş Dostluk ve Barış Ödülü’ne Cumhuriyet gazetesinin dört yazarı uygun görülmüştür.

Gazetemizde haber ve yorumlarda, Alevilere ya da herhangi bir din, ırk, mezhep grubuna yönelik ayrımcı, ötekileştirici dil kullanmak, ilkelerimizle kesinlikle bağdaşmaz.

Son günlerde kurumsal olmayan, tümüyle bireysel bir hata ve yanlışlıktan ötürü Cumhuriyet gazetesinin Alevilere dönük tarihsel içtenliğinin yok sayılması adil değildir ve bizi derinden üzmüştür. Yapılan bireysel bir hatanın yön değiştirerek kurumsal kimliğimizi hedef alan bir kampanyaya dönüştürülmesi asla kabul edilemez.

Bu konudaki yargıyı; “İNCİNSEN DE İNCİTME” diyen Alevilerin ve değerli okurlarımızın engin vicdanına emanet ediyoruz.

Cumhuriyet gazetesi; 102 yıllık tarihinde olduğu gibi Cummhuriyet değerlerine ve laiklik ilkesine bağlı kalarak, din ve mezhep ayrımı gözetmeden, çağdaş toplumun ve çoğulcu demokrasinin sesi olmayı sürdürecektir.

Cumhuriyet son kaledir ve Aydınlanma Devrimlerini, savunma görevini boyun eğmeden yerine getirmeye devam edecektir.

Müslümanlar için , günahlarından dolayı ceza olarak cehennemde ateşte yanacaklar diye öğretilen şey tamamen uydurma olup, böyle bir şey yok.
Zira;
Her dinde “kötüler için cehennem” kavramı vardır.
Bu anlamda cehennem fikri evrenseldir.

Peki tasvirler /anlatımlar neden farklı?

Sıcak Arap coğrafyasında en büyük korku:

Susuzluk

Kavurucu sıcak

Çöl ve ateş

Bu nedenle cehennem ateş ve hararet üzerinden anlatılır.

Soğuk kuzey ülkelerinde ise korku:

Donmak

Aç kalmak

Sonsuz karanlık

İskandinav mitolojisindeki cehennem (Helheim) tasviri;
soğuk, sisli ve donmuş bir ölüm diyarıdır.

Yani cehennem anlatıları çoğu zaman toplumların:

En büyük doğal korkularını

Günlük tehdit algılarını

Ahlaki düzen anlayışlarını yansıtır.
Dinî yaptırım mekanizmaları tarih boyunca, hukukun zayıf olduğu dönemlerde güçlü bir toplumsal düzen aracı olmuştur.
Adeta görünmeyen bir “kozmik gözetim sistemi ve gizli polisi”gibi çalışmıştır.

Çünkü insan adalet ister.
Dünyada birçok kötülük cezasız kalır.
“Şimdi değilse bile bir gün adalet gerçekleşecek” inancı psikolojik bir denge sağlar.

Özetle:
Bütün dinlerin ortak amacı, ateşte yanacaksınız yada donmuş topraklar,sisli buzlar içinde cezalandırılırsınız diye korku üretmek değil; insanı Adaletli , vicdanlı, merhametli, dürüst, ahlaklı, hak yemeyen iyi bir yaşamaya yönlendirmektir .
Korkutulanlardan değil, eğitilmiş İyi ahlaklı insanlardan olalım.
•••

SAYIN BAKAN
SUÇ İŞLİYOR OLABİLİRSİNİZ…

Sayın Milli Eğitim Bakanı öğretmenlik veya pedagojik eğitim alanında doğrudan bir mesleki geçmişiniz yok.
Eğitim fakültesi mezunu bir öğretmen ya da pedagojik alanda formasyon almış biri değilsiniz; Kariyerinizi eğitimle zerre kadar ilgisi olmayan Kamu yönetimi ve Siyaset bilimleri dalında yaptınız.
Ama maalesef Milli Eğitim Bakanı olarak ülkemizde çocuklarımızın geleceğine yön veriyorsunuz.
En son genelgenizle Ramazan etkinlikeri adı altında Okullardan 4/6 yaşındaki çocuklardan lise öğrencileri dahil bütün öğrencilerin, ramazanda camilere götürülmesi, teneffüslerde maniler ,ilahiler dinletilmesi, iftahar , sahur fotoğraflarını çektirip okulda paylaşmalarını, etkinlikler düzenlenmesi ve raporlanmasını istediniz .
Sayın Bakan;
Özellikle 4–10 yaş arası çocuklar soyut kavramları (inanç özgürlüğü, mahremiyet, laiklik gibi) tam olarak kavrayamazlar; daha çok somut karşılaştırmalar yaparlar. “Kimin sofrası zengin?”, “Kim fotoğraf getirdi?”, “Kim getirmedi?”, “Kim oruç tutuyor?” gibi ayrımlar, çocuklar arasında sosyal hiyerarşi ve dışlanma üretme potansiyeline sahiptir.

Bu tür etkinliklerde oluşabilecek başlıca riskler:

• Sosyal karşılaştırma: Çocuklar yemek çeşitliliği üzerinden ekonomik kıyas yapabilir.
• Dini görünürlük baskısı: Oruç tutmayan ya da farklı inançtan ailelerin çocukları kendini açıklama zorunluluğu hissedebilir.
• Fişlenme endişesi yaratır.
• Mahremiyet ihlali: Ailenin dini pratiği kamusal alana taşınmış olur.
• Akran baskısı: “Neden sen getirmedin?” gibi sorular küçük yaşta utanç ve aidiyet kaygısı yaratabilir.

Okul, tüm çocukların eşit ve güvenli hissettiği kamusal bir alandır. İnanç temelli uygulamaların kurumsal faaliyet haline getirilmesi; sadece çocuklar arasında kalmayıp aileleri arasında da ayrıştırıcı sorgulamalara ve dolaylı olarak ayrışmaya ve fişlemeye yol açar.

Yaratılan bu durum “kamu güvenliği açısından açık ve yakın tehlikedir ve dolayısıyla TCK 216/1 ve devam eden bölümlerinde açıkça ifade edilen “Halkı kin ve düşmanlığa tahrik suçunu işlemiş olabilirsiniz.
Zira ,farkında olarak veya olmayarak halkın bir kesimini;

• sosyal sınıf,
• ırk,
• din, mezhep,
• cinsiyet
  veya bölge farklılığına dayanarak diğer bir kesime karşı kin ve düşmanlığa alenen tahrik eden kişi durumunda kalabilirsiniz.

Saygılarımla
Av.Seçkin Dabak