Genç Padişahın gözleri dışarıda esen buz gibi poyraza rağmen iri dalgaların arasında balık tutmaya çalışan genç balıkçıya takıldı. Aşağı yukarı aynı yaşlardaydılar. Genç padişah yıllar boyu sıcak odasında otururken, dışarda balıkçının tabiatın çetin şartlarına rağmen azimle mücadele ederek oltası ile denizden ekmeğini çıkarışını seyrederdi. Balıkçıya için için gizli bir hürmet besliyordu.
Yıllar silinmez izler bırakarak hızla geçmişti. Artık ne kendisi, ne de balıkçı genç değillerdi. Şimdi geriye çekilme, gölgede oturma vaktiydi. Padişah tahtını oğluna devretmeye karar verdi. O esnada gözü dışarıya, eski sandalında halâ olta sallayan ihtiyar balıkçıya takıldı. Gözünden geçmiş yıllar bir film şeridi gibi geçti.
Duygulanmıştı. Vezirini çağırtarak, İlk tahta çıktığında görüp tanıdığı İhtiyar balıkçının da artık köşesine çekilip dinlenmesi gerektiğini, bunun için yarın bütün gün tuttuğu balıkların tartılarak kaç kilo geldiyse o kadar altının kendisine verilmesini emretti. Veziri balıkçıya durumu anlattı. Balıkçı çok sevinmişti. Ne de olsa yılların tecrübesi ile sanatını konuşturup, orta halli bir servetin sahibi olabilir, kalan günlerini de zahmetsizce sıcak odasında, geleceği düşünmeden geçirebilirdi.
O gece bütün takımlarını yeniledi ve itina ile hazırladı. En avcı oltaları hazırlayıp parlattı. Sabah gün doğmadan eski sandalına binip, açıldı. En bereketli bildiği yerine gelince dua edip oltasını yemleyip indirdi.
Beklemeye başladı. ne de olsa balıkçılık sabır işiydi. Zaman geçiyor, güneş neredeyse tepeye çıkıyordu fakat tek bir balık bile vurmuyordu. Artık hava kararmaya başlamıştı. İhtiyar balıkçı dokunsalar hüngür hüngür ağlayacak durumdaydı. Bomboş livara bakarak kaderine lanet okuyordu. Hava artık iyice kararmış, gün bitiyor martılar çığlık çığlığa yuvalarına dönüyorlardı. Az sonra son kuşlar da süzülerek gittiler. İhtiyar balıkçı yavaş yavaş oltasını mantara sarmaya başladı. Bir iki kulaç kadar sardıktan sonra birden heyecanla irkildi. O an oltanın boş olmadığını anlamıştı. Heyecanla oltasını topladı. Oltanın ucunda ortası delik bir kemik vardı. Sadece ortası delik bir kemik. Balıkçı düşündü, bir de kemiğe baktı. Etse etse iki, bilemedin üç altın ederdi. Gözleri buğulandı. Sandalı bağlayıp rıhtıma çıktığında padişah ve saray erkânından bazı kişiler kendisini bekliyordu.

Gözlerini padişahın gözlerinden kaçırarak mahcup bir eda ile kemiği kantarcıya uzattı. Kantarcı bıyık altından gülerek küçümser bir ifade ile kemiği kantarın kefesine bırakırken, öbür kefeye de iki altın koydu. Kemiğin bulunduğu kefe yerinden bile oynamadı. İki altın daha koydu, kefede gene bir hareket yok. On altın, yirmi altın ,yüz altın ,bin altın, bir çuval altın, kefede halâ bir hareket yok. Padişah ve saray erkânı hayret içinde duruma bir izah, tatmin edici bir cevap bekliyorlardı. Fizik alimleri başta olmak üzere günlerce çok kişi geldi, kendilerince bir takım açıklamalarda bulundular ama padişahı tatmin edemiyorlardı.
Bir gün kalabalık arasından pejmürde kılıklı bir kişi çıktı. Durumu izah edeceğini söyleyerek kantara yaklaştı. Kantarcı bu densiz adamı tam kovacakken, durumu ilginç bulan padişah kantarcıya mani oldu. Adamdan durumu açıklamasını istedi.
Adam yanda duran hamallara altın çuvalını indirmelerini söyleyerek yerden bir avuç toprak aldı ve boşalan kefeye koydu. Bir çuval altınla yerinden kıpırdamayan kemik, birden bire havalandı. Pejmürde kılıklı adam padişaha dönerek Bu kemik, haris ve aç gözlü birisinin elmacık kemiğidir. Görülen boşluk da göz boşluğudur.
Terazinin diğer kefesine bütün dünyayı koysanız bile bu göz doymaz, bunu ancak bir avuç toprak doyurur dedikten uzaklaşıp gitti.

Aynı liseden mezun, 40’lı yaşlardaki arkadaş grubu akşam nerede yemek yiyeceklerini tartışıyorlarmış.

Sonunda “Neşeli Lokanta”da buluşmaya karar vermişler.

Gerekçeleri Maria adlı garsonun mini etek giymesi ve bacaklarının çok güzel olmasıymış.

10 yıl sonra, 50 yaşına geldiklerinde tekrar buluşmuşlar.

Buluşma öncesi aynı konuyu tartışmışlar ve yine “Neşeli Lokanta”da buluşmaya karar vermişler.

Bu defa gerekçe lokantanın yemeklerinin güzelliği ve zengin bir şarap yelpazesine sahip olmasıymış.

10 yıl sonra, 60 yaşına geldiklerinde aynı konuyu tartışmışlar ve yine “Neşeli Lokanta”yı seçmişler.

Bu seferki gerekçeleri lokantanın sessiz ve sakin olmasıymış.

Aradan bir 10 yıl daha geçmiş, 70 yaşına geldiklerinde aynı konuyu tartışmışlar ve yine “Neşeli Lokanta” demişler…

Gerekçeleri ise lokantanın tekerlekli sandalyeler için asansörünün bulunmasıymış.

Bir 10 yıl daha geçmiş, 80 yaşına gelmişler artık. Yine buluşup, gidecekleri lokantayı tartışmaya başlamışlar.

İçlerinden biri “Neşeli Lokanta” demiş.

“Harika…” demiş ötekiler. “Burayı hiç görmedik. Yeni bir yer… Ne iyi!.

Berberde oturmuş, hem sıramın gelmesini bekliyor, hem de hemen yanıbaşımda traş olan bir genç ile çalışan arasındaki sohbeti dinliyordum. Genç yakın zamanda evlenmiş ve balayından döner dönmez de, bankadan yüklü miktarda kredi çekip, eşiyle beraber müstakil bir ev almış. Öyle ki, eve giren paranın yarısından fazlası her ay krediye gidecekmiş, geri kalanıyla da, tatil yapmadan, gezip tozmadan falan idare edeceklermiş. Berber dayanamadı ve “Eee, peki bu krediler kaç yılda bitecek?” diye sorunca, genç kabataslak bir hesap yapıp “Otuz yılda biter.” dedi. Berberin gözleri açıldı.

-Otuz yıl mı?

-Otuz yıl.

-Yani, sen o zaman kaç yaşında olacaksın?

-Hımm…Elli beş yaşında olurum.

-Peki, neden böyle büyük bir ev aldınız ki? Hani demem o ki, daha küçük, fiyatı daha az bir ev…

-Olmuşken, büyük olsun dedik. Tanıdığımız bir iki çift var. Onlar da müstakil ev aldılar. Şimdi biz gidip bir apartman dairesi alsaydık, vallahi bizi tefe koyarlardı.

Berber durdu, başını kaşıdı ve uzun uzun aynadan gence baktı.
“Vallahi bu nasıl bir hesap, benim aklım ermedi be kardeş. En güzel zamanlarınızı bir evin kredisini ödemek için heba edeceksiniz, bir tatile bile çıkamayacak, sevdiklerinizi ziyaret edemeyecek, karı koca felekten bir gün çalamayacak, gezip tozup, eğlenemeyeceksiniz, otuz yıl sonra da, eviniz oldu diye mutlu olacaksınız, öyle mi?”

Bu kez şaşırma sırası gençteydi. Önce bir kem küm etti, ardından da “Tamam da abi, fena mı işte, yaşlanınca rahat edeceğiz.” dedi.

Berber başını iki yana sallayıp, gencin omuzundan tuttu ve “Ah be delikanlı” dedi “Siz sırf birileriyle yarışasınız diye ev almışsınız… Otuz yıl boyunca rahatsız, huzursuz ve endişeli bir hayat geçirdikten sonra elde edeceğin mutluluk ve huzur çok geç kalınmış bir rahatlıktır. Oysa her şey zamanında değerlidir. İnsan, eli kolu tutuyorken, gözü görüyor, kulağı duyuyorken, gücü kuvveti ve enerjisi yerindeyken, hem kimseye muhtaç olmamak için çalışmalı, hem de hayatı doya doya yaşamalı. Yoksa, yarın dediğin şey nedir ki? Kocaman bir hiç. Elli beş yaşında gurur duyacağın bilmem kaç odalı bir evin olacak ama sen aynı sen olmayacaksın. Sen evinden daha çok eskiyeceksin. “

Bu konuşmayı dinlerken, aklıma çocukluğum geldi. Dört odalı evimizin en havadar ve büyük odası kapısı kapatılarak misafirler için ayrılmıştı ve biz en küçük olanını oturma odası olarak kullanırdık. Lokumun en tazesi, terliğin en yenisi, böreğin en sıcağı, tabağın, kaşığın, çatalın en kalitelisi ve yastıkların en rahatı hep o çok sık gelmeyen ama gelmesi her an muhtemel misafirler içindi.

Annemin, ta biz çocukken aldığı bir yemek takımı vardı. Kıyıp da kullanmadı, öylece vitrine koydu. Sonra aradan yıllar geçti. Babam öldü, annem yaşlandı, biz büyüdük ama o yemek takımı hep o vitrinde kaldı.

Sonra bir baktım, durum bununla da sınırlı değilmiş. Nedense, her şeyin en güzelini ve en özelini kendimizden kısıp başkaları için kullanıyoruz.
Zamanı,
Mutluluğu,
Huzuru,
Vicdanı.
Hatta Sevgimizi bile!
Her an kapımızı çalması muhtemel birileri için, kendimizi varlık içinde yoksul bırakıyoruz.

Fransız Marksist yazar Guy Debord 1967 yılında kaleme aldığı “Gösteri Toplumu” kitabında hemen hemen şöyle der “Eskiden insanların bir var olma amacı vardı ama zamanla bu var olma amacının yerini sahip olma aldı. Bir şeylere sahip olma hırsı, var olma amacının önüne geçti ama daha kötüsü, bir süre sonra da, bu sahip olma hırsı yerini sahipmiş gibi olmaya bıraktı. Yani, sahip değiliz ama kendimizi bir şeylere sahipmişiz gibi yapmak zorunda hissediyoruz.”

Sonu gelmeyen, vahşi bir yarış bu.
Evin en heybetlisi, arabanın en hızlısı, mobilyanın en yenisi, telefonun en son modeli…
Ve bizler hayatlarımızın çoğunu sevdiklerimize ya da sevdiğimiz işlere ayırmak yerine, işte bu eşyaların kredileri, taksitleri ve borçları için heder ediyoruz. Sonra bir bakıyoruz, ömür geçmiş gitmiş. Belki elimizde bir şeyler var ama eski gücümüz, enerjimiz kalmamış ve hepimiz, saat sekiz, dokuz dedi mi, televizyon önünde uyayakalan ihtiyarlar oluvermişiz.

Oysa insan önce kendini güzel sevmeli.
Önce kendine, sonra da sevdiklerine sıkı sıkı sarılmalı.
Hayallerine ve özünü iyi hissettiği uğraşlara zaman ayırmalı.
Ertelenen, ötelenen mutluluk artık mutluluk değildir. Çünkü mutluluğa randevu verilemez!

İnsan önce kendini en güzel odalarda misafir edebilmeli.
Şarabın en kalitelisi,
Kıyafetin en yakışanı,
Yemeğin en lezzetlisi…

Bu dünyada insan önce kendi özünü baş köşede ağırlamalı.
Meyvenin tatlısı, yemişin tazesi, koltuğun rahatı, tatilin en keyiflisi…

Bakın, bir zamanlar yere göğe sığdıramadıklarımız, el üstünde tuttuklarımız ve ciğerimizden koparıp verdiklerimiz, şimdi yanımızda değiller.
Herkes bir şekilde gidiyor, geriye bir biz kalıyoruz.
Öyleyse, misafir olduğumuz şu yeryüzünde, hemen şimdi, şu anda, sonraya bırakmadan, misafir odalarının kapılarını kendimize açma vaktidir.

En son ne zaman elimize kitap aldık?
Ne zaman oturup da eskilerden kalma bir plağa kulak verdik, fotoğraf albümlerine baktık, kaybettiklerimizin yüzlerini hatırlayıp, gülümsedik?
Ne zaman vurduk kendimizi dağlara, ovalara, köy yollarına?
En son ne zaman çimenlere uzanıp gökyüzüne baktık, hayaller kurduk, ve umut ettik geleceğe dair?
Bir çocuğa uzatılan el, bir dayanışma çalışması, spor, sosyal faaliyet, tiyatro, sinema, resital ya da müze…
En son ne zaman yaşadığımızı farkına vardık?

Öyleyse, hadi.
Pahalı olmasa da olur, el aleminki kadar şatafalı olmasa da olur ama şu üç günlük ömrümüz mutlaka kaliteli olsun, bizim olsun, bizden olsun, bizim için olsun.

***
Özünüze rast gelesiniz.
Sevgiyle…

t a m e r d u r s u n
#tamerdursun