Ana Sayfa Blog Sayfa 13

Ali Haydar AVCI BEDREDDİN BÖRKLÜCE Gerçeği

0

Kırılan Kulluk Kalıbı –

İçindekiler
Sözün Başı……9

  1. Anlamak – Anlamlandırmak……21
  2. “Tevârih”e Öte Yüzünden Bakmak…….37
  3. Olguyu Tanımlamak…….60
  4. Talan İkliminde Kendi Olmak……..73
  5. “Yitik İklim”e Yolculuk…….94
  6. Kırılan Kulluk Kalıbı……..105
  7. Hegemonyanın Boyutları: Üçlü İşlevsellik: İktidar – İtikat – İtaat……..124
  8. İkili Sarmal Boyut: Biat ve Buyruk…….137
  9. Örselenen Bellekte Bilinç Oluşturmak ve Tahakkümün Sarsıntısı……..151
  10. Derviş ve Direniş: Sistemin Yansıtması ve Börklüce Gerçekliği………169
  11. Eylemin Yapısal Özelliği……..192
  12. Yollarda Bir “Gezgin” – Timur Han’la Karşılaşma – Anadolu’ya Dönüş ve Güzergâhlar……..209
  13. Bedreddin’in Yolculuğunda Bir Durak ve Torlakların Sorusu: Yolun Kânden (Nerden) Gelür?…….221
  14. Balkan Toplulukları ve Bedreddin – Musa Çelebi İlişkisi……239
  15. Balkanlarda Bir Güç Odağı: Timar Erleri ve Tovıcalar…….255
  16. Osmanlıda Alevi – Bedreddini Kıyımı ve Sürgünler……..281
  17. Börklüce – Bedreddin Olayında Asıl Özne: Eylem………309
  18. “Düş” ve Eylem Arasında Bir Hedef: Rıza Kenti………333
  19. Bir Yapılanma Olarak Rıza Şehri ve Börklüce’nin Önerdiği Toplum Düzeni………341
  20. Börklüce Eyleminde Kadının Konumu…….351
  21. Şah Olgusundan Rıza Kenti’ne: Bir Tasarımın Boyutları…..369
  22. Rıza Kentine Soluk Üflenen Yer: Alevi Dergâhlarında Yapılanma………385
  23. 1. Giriş……….385
  24. 2. Dergâhlarda İktisadi Yapılanma………..392
  25. 3. Dergâhların Kurulma Alanları………396
  26. 4. Alevi Âşıkların Deyişlerinde Dergâhlar ve Erenler……..399
  27. On Yedinci Yüzyıl Ortalarında Önemli Bir Örnek ve Tanıklık: Abdal Musa Dergâhı……….404
  28. 1. Ziyareti mahremi esrâr ve mukaddemi ebrâr fukaray-ı âli abâ hazreti Abdal Musa Baba………404
  29. 2. Abdal Musa Ziyareti……….407
  30. Börklüce Eyleminin Soluk Bulduğu Alan………410
  31. Bedreddin’in Güzergâhı: İznik’ten Balkanlara Uzanan Yolculuk ve Deliormanlar’da Faaliyet……….425
  32. Eylemlerin Başlama ve Bitme Tarihi………….443
  33. Yenilgiler: İznik – Sinop Güzergâhı – Gelişen Süreç – Ödenen Bedel – Ertelenen Umut……….461
  34. Börklüce Eyleminin Coğrafyası ……….472
  35. Börklüce Eyleminin Toplumsal Dokusu ve Bölgede İktisadi Faaliyet……….485
  36. Şeyh Bedreddin – Börklüce Mustafa ve İzmiroğlu Cüneyt Bey İlişkisi……….507
    30.1. Aydınoğulları Soy Ağacı……….521
  37. Börklüce Eyleminde Bir Topluluk: Konargöçerler……….522
  38. Konargöçerlikten Börklüce Eylemine: Bir Evrimin Boyutları…………539
  39. Börklüce Algılaması………..553
  40. Sonuç: Kul Toplumundan “Türdeş Toplum”a Dönüşüm……560
  41. Osmanlı Belgelerinde Yansımalar……..587
    Belgeler ve Kaynaklar………592
  42. Belgeler………593
  43. 1. Tezâkir-i Hüdâyi……..593
  44. 2. Şeyh Bedreddin – “Et Teshil Şerhu Letâ’ifü’l İşârât” – Bitiş tarihi 3 Eylül 1415 – Mukaddime ve bitişten bir bölüm………597
  45. 3. Şeyh Bedreddin – Câmi’u’l-Fusûleyn – Mukaddimeden bir bölüm………599
  46. Kaynaklarda Bedreddin – Börklüce Eylemi…………600
  47. 1. Doukas Tarihinde Börklüce Eylemi………600
  48. 2. Âşıkpaşaoğlu – Tevârih-i Âli Osman’da Börklüce Eylemi…………606
  49. 3. Neşri – Kitâb-ı Cihan-nümâ’da Börklüce Eylemi………609
  50. 4. Muhyiddin Cemâli – Tevârih-i Âl-i Osman’da Börklüce Eylemi………..611
  51. 5. “Histoire Universelle, L’Histoire de L’Empire Ottoman”da Börklüce Eylemi………….614
  52. 6. Anonim Tevârih-i Âl-i Osman’da Börklüce Eylemi………616
  53. 7. Doukas tarihinin Latince ve Yunanca özgün metni……..619
  54. Deyişler………..623
  55. Kaynakça……….631
    39.1. Kronikler………..631
    39.2. Batılı Kaynaklar……….636
    39.3. Diğer Kaynaklar………640
    39.4. Harita ve Atlaslar………650
  56. Dizin…………651
  57. Resim ve Gravürler…………665
  58. Ege Bölgesi ve Karaburun Haritası……….735

Büyükşehir Yasası ve Taşımalı Eğitim KÖYLÜLÜĞÜN İPİNİ ÇEKMİŞTİR

0

Köylü, ne zaman ki kendi köyündeki okulun kapısına vurulan kilide sessiz kaldı, işte kırılma tam orada başladı.
Çünkü köy okulu sadece dört duvar değildir.
Köy okulu; köyün hafızasıdır, geleceğidir, toprağa bağlı kalma iradesidir.
Bir köyde okul kapanıyorsa, aslında yalnızca eğitim değil; üretim, nüfus, dayanışma ve yaşam da yavaş yavaş kapanıyordur.
Bugün Anadolu’nun birçok köyünde aynı hikâye yaşandı.
Önce okul kapandı.
Sonra öğretmen gitti.
Ardından gençler koptu.
Tarımsal üretim zayıfladı.
Köy yaşlandı.
Ve sonunda köylü, kendi toprağında karar veremez hale geldi.
Oysa Anayasa’nın 42. maddesi eğitimi temel hak olarak tanımlar. Devletin görevi yalnızca şehir merkezlerinde değil, kırsalda da eğitime erişimi sağlamak ve fırsat eşitliğini korumaktır.
Köy okullarının kapanması, yıllardır “taşımalı eğitim” politikalarıyla gerekçelendirilse de; bu durumun kırsal yaşam üzerindeki sosyal, ekonomik ve kültürel etkileri artık açıkça görülmektedir.
Bir köyde çocuk sesi kesildiğinde, yalnızca teneffüs zili susmaz.
Tarımın geleceği de sessizleşir.
Çünkü köy okulu olan yerde:
Aile köyde kalır,
Üretim devam eder,
Çocuk toprağı tanır,
Kültür aktarılır,
Köy yaşamı canlı kalır.
Ama okul kapanınca köy, sadece “ikamet edilen yer” olmaktan çıkar; yavaş yavaş terk edilen bir alana dönüşür.
Bugün kırsalda üretimin azalmasından, genç nüfusun köyde kalmamasından, çiftçinin yalnızlaşmasından şikâyet ediyorsak; meseleyi sadece ekonomik krizle açıklayamayız.
Bu aynı zamanda yıllardır süren merkeziyetçi politikaların, kırsalı ikinci plana atan anlayışın ve köy yaşamını değersiz gören bakış açısının sonucudur.
Köylü artık şunu sormalıdır!
Bir ülkede köy okulları kapanırken, tarım nasıl ayakta kalacak?
Çocuk toprağından koparıldığında üretim kültürü nasıl sürdürülecek?
Kırsal boşalırken gıda güvenliği nasıl korunacak?
Köy okulu; asfalt kadar, baraj kadar, fabrika kadar stratejik bir meseledir.
Çünkü toprağı koruyacak olan da, üretimi sürdürecek olan da, köyde yaşamayı seçecek yeni nesillerdir.
Yeniden başlamanın yolu;
kilit vurulan köy okullarına yeniden açmaktan geçiyor.

KUL GELİR GEÇER

0

Dertler sınavındır, ahuzar etme,
Günler aya döner, yıl gelir geçer.
Ağır bu yük deyip intizar etme,
Yüce dağ başından yol gelir geçer.

Siyah saçlarını kapatır aklar,
Azrail kapını kaç defa yoklar.
Bir kara yel eser, azalır çoklar;
Sararır al, yeşil, gül gelir geçer.

Niceleri var ki; oğul, kızı yok,
Tutunacak dalı, nazı, sözü yok.
Kenarda köşede bir top bezi yok,
Üç günlük dünyada, çul gelir geçer.

Şeytan gönüllere kibir ekiyor,
İman zayıf düşmüş, boyun büküyor.
Gör, nice mazlumlar azap çekiyor,
Mevla’m “Ol!” deyince zul gelir geçer.

Allah var, gam yoktur tekbir alana,
Bismillah diyerek küfre dalana…
Mümin sarılır mı, söyle yılana?
Allah’ın izniyle al gelir geçer.

Helalinden olsun sofranda aşın,
Sıkışmaz yüreğin, ağrımaz başın.
Bir yola girmeden çok düşün taşın;
Dost yanında kalır, el gelir geçer.

Gözünün önünde binlerce delil,
Sana verilenin kıymetini bil.
O da gider elden, olursun zelil;
Kaymağı bulursun, bal gelir geçer.

Hangi kuş konduğu daldan uçmadı?
Hangi kula toprak kucak açmadı?
Hangi sultan tahtı koyup göçmedi?
Nice saraylardan sal gelir geçer.

Hayat eserini sürer pazara,
Ecel seçer alır, vurur hızara.
Kâr, zarar toplanır, girer mezara;
Susar tuti diller, kâl gelir geçer.

Ruhunu kuşatsın sabır, metanet,
Ne güzel kapıdır ilim, fetanet.
Rehberin olursa Kur’an’la sünnet,
Sırat köprüsünden kul gelir geçer.

Nûrfânî’m de bana, dertsiz kul var mı?
En kötü virane kabirden dar mı?
En çetin müşküller mahşer kadar mı?
Sabır terkisinde, hâl gelir geçer.

Nuriye Akyol

Karışmam

0

Bu hayattan dersler aldım kendimce
Ben benden mesulüm ele karışmam
Seven sevdiğini sevsin gönlünce
Bülbüle karışmam güle karışmam

Canla savunurum kutsal davamı.
Elin kuyusuna salmam kovamı.
Dere yatağında kurmam yuvamı.
Tedbirimi alır, sele karışmam.

Hak etmeyenlere methiye dizmem.
Kasıtla bilerek kimseyi üzmem.
Dibi görülmeyen sularda yüzmem.
Denize karışmam göle karışmam.

Dostluğu aradım hemen her yerde.
Sabır ile zaman deva her derde.
Çaresizsem yanmak varsa kaderde,
Yanar tükenirim küle karışmam.

Helal kazanç ağırtmaz ki başımı,
Haram katıp zehir etmem aşımı.
Tabii yollarla yapsın işini,
Arının yaptığı bala karışmam.

Yaşanmışlıklardan ibret alırım.
Kutsallarım için kurban olurum.
Ben kendimi tanır haddim bilirim.
Çalmadığım sazda tele karışmam.

Fitneden fesattan kinden bizarım.
Haksızlık görürsem susmam yazarım.
Eğer gücüm yetiyorsa bozarım,
Tuzağa karışmam fele karışmam.

Kimseyi kıskanmam gıpta ederim.
Keşke ben de öyle olsaydım derim.
Öz Türkçe yazarım varsa hünerim,
Uydurukça bozuk dile karışmam..

Ekrem der geçmişim benim dünümdür.
Günahı da sevabı da benimdir.
Hak hakikat hedefimdir yönümdür.
Doğruya gitmeyen yola karışmam.
Ekrem Öztürk

Vay Hıdo zalim Hıdo

0

Vay Hıdo zalim Hıdo
Dünyayı kana saldın
Fesatlığın mührünü
Dedendenmi devaraldın

Deden gitsin derine
Geç dedenin yerine
Sal köyü birbirine
Karıştır Hıdo karıştır

Mercimeğin taşısın
Kör çıbanın başısın
Dünyanın sahtekarı
Şeytanın kardeşısın

Deden gitsin derine
Geç dedenin yerine
Sal köyü birbirine
Karıştır Hıdo karıştır

Taş dibinde yatarsın
Ortalığı katarsın
Zalima kuyruk sallar
Mazluma taş atarsın

Deden gitsin derine
Geç dedenin yerine
Sal köyü birbirine
Karıştır Hıdo karıştır

Maksutum der kaşarsın
Doğru yolu şaşarsın
Kazdığın kuyulara
Bir gün kendin düşersin

Deden geçsin derine
Geç dedenin yerine
Sal köyü birbirine
Karıştır Hıdo karıştır

İNCİNSEN DE İNCİTME………

0

“Bu kirlenmiş dünyayı yaşanılır kılan nedir bilir misin?
‘İncinsen de incitme.’
Diyen
Hacı Bektaş Veli,
…
‘Yaradılanı sev, yaradandan ötürü.’
Diyen
Yunus’u,
…
‘Dili, dini, rengi ne olursa olsun iyiler iyidir.’
Diyen
Hacı Bektaş Veli’si,
…
‘Ne mutlu eğri zamanda doğru yerde durabilene’
Diyen
Pir Sultan Abdal’ı,
…
‘Beni hor görme gardaşım, sen altınsın da ben tunç muyum?’
Diyen
Veysel’i,
‘Kötü insanların türküleri yoktur.’
Diyen
Neşet Ertaş’ı,
…
‘Bütün aşklardan yücedir, insanın insanı sevmesi.’
Diyen
Mahsuni’si,
…
‘Sana düşman
Bana düşman,
Düşünen insana düşman,
Vatan ki;
Bu insanların evidir, sevgilim
Onlar vatana düşman.’
Diyen
Nazım’ı,
…
‘Çiçek gibi insanların kalbini kırdınız, bahçeleriniz bahar görmesin.’
Diyen
Ahmed Arif’i,
…
‘Dağlar, insanlar ve hatta ölüm bile yorulduysa, şimdi en güzel şiir Barıştır.’
Diyen
Yaşar Kemal’i
Var…
…
Yani bu kadim topraklarda kin ve nefret yeşermez.
Her şeye rağmen sevgi yeşerecektir…
Kardeşçe,…
Ah Aynen Özdemir Asafın dediği gibi ..
Acaba çok yağsa yağmur temizlenirmi bu kirli dünya………

Bu bozuk havanın, kara bulutun

0

Bu bozuk havanın, kara bulutun
Gürlemesi beni düşündürüyor.
Onursuz dururken onurlu zatın
Terlemesi beni düşündürüyor.

Kapatmaz yırtığı çelikten yama;
Demir çarpar, yazık olur hep cama.
Kaypakça bir rüzgar esiyor ama,
Vırlaması beni düşündürüyor.

Hırsız inmez ulu dağda kızaktan,
Soğuk geçmez çaldığı yün kazaktan.
Zalimin kılıcı keskin uzaktan,
Parlaması beni düşündürüyor.

Başta yuva yapmış kalleşin kuşu,
Yarmadık baş koymaz sinsinin taşı.
Fesat yakıp yellediği ataşı
Harlaması beni düşündürüyor.

Neden gözü doymaz, yarap, şu beyin?
Helal midir sarkan yağı göbeğin?
Çıkar beşiğinde açgöz bebeğin,
Zırlaması beni düşündürüyor.

Fil kayıkla gezer gölün üstünde,
Balıklar dolaşır çölün üstünde.
Soğuk demir sönmüş külün üstünde,
Narlaması beni düşündürüyor.

Kanun, yasa ayrı ayrı bölgede;
Cahil de şaşırmış, kalmış bilge de.
Adalet uykuda yatar gölgede,
Horlaması beni düşündürüyor.

Çalan koştu tapınağa, mabede;
Çıkar için din uğrunda arbede.
Sinsi, şeytan taşlayarak Kâbe’de
Turlaması beni düşündürüyor.

Harun’um, maksadım ayırmak değil;
Amacım kimseyi kayırmak değil.
İş, nankör köpeği doyurmak değil,
Hırlaması beni düşündürüyor.

AŞIK Harun Ustaoğlu

Dost dünyadan vazgeç, gel peygambere

0

Dost dünyadan vazgeç, gel peygambere
Bu dünya fanidir, ecel sondadır.
İkrarını tam et, git ver Haydere, git ver Haydere,
Ali Hakk’ın eli, dest post ondadır.

Hasan yeşil giymiş, gelir Batından,
Hüseynim kırmızı, özdür zatından,
Bir selam söylesen, Hakk’ın katından,
Turnam açmış kolun, gelir yoldadır.

Üç çerağ yakın, batından olsun,
Zeynel yağı, Bâkır fitili olsun,
Cafer nuru aşkın ışığı olsun,
Farkeyle sıratı, sırrı bundadır.

Musa Kazım dursun, senle duaya,
Ali Rıza ile gel Horasan’a,
Taki Naki ile ersen Hüda’ya,
Muhammed ül Emin, bil ki candadır.

Hasan ül Askeri, gül açmış bekler,
Mehdi mağarada ekmiş çiçekler,
Söylensin niyazlar, olsun dilekler,
Hatice Fatıma, kandil nurdadır.

Turna olsam uçsam, dönsem semahı,
Al haberi Hakk’tan kul ol üç mahı,
Aliyer Mürteza erenler şahı,
Selman ile Kamber daim nurdadır.

Hace Bektaş özdür, yolun başıdır.
Pir Sultan, Nesimi, Hallac yaşıdır.
Döndüğün semahta köşe taşıdır,
İsmiyok dediğin, dilin ondadır.

hâli değişti

0

Artık hiçbir yerde yok eski düzen
Hem şehir hem köyün hali değişti
Dostlar kanka oldu yeğen de kuzen
Şimdiki gençlerin dili değişti

Dürüsttüler vardı güzel yanları
Arıyoruz güzel o insanları
Şirke, küfre dalan Müslümanları
Görünce şeytanın rolü değişti

Boşuna bekledik yıllardan beri
İnsanlık daha da gidiyor geri
Yine yük taşıyor ahırda yeri
Eşek aynı eşek çulu değişti

Etiket değişir saat arası
Alış veriş tatil evin kirası
Hep dövizle, geçmez Türk’ün lirası
Çarşının pazarın pulu değişti

Eşe dosta mektup yazmıyor kalem
Dillerden çıkmıyor bir tatlı kelam
Aileyi yıktı şu sanal âlem
Evlisi bekarı dulu değişti

Hasreti düşünme evde oturup
Kendini kandırma boş hayal kurup
Arıya verince şekerli şurup
Kovanın peteğin balı değişti

Garip Hasreti (Filat YAZICI)

Mert ağlasın, namert olan utansın

0

Ölürüz de kömür gözlüm ölürüz
Dost ağlasın zâlim felek utansın
Kıyamette kavuşmak var biliriz
Dost ağlasın kahpe felek utansın


Bir çıkmaza girdi bugün yolumuz
Geçit vermez sağımızla solumuz
Kalır gayrı bizim burda ölümüz
Mert ağlasın namert olan utansın


Avşar eli yaylasına göçmedik
Aşın yeyip suların içmedik
Tenhalarda kendimizden geçmedik
Can ağlasın hayın felek utansın


Dadaloğlu’m yine coştu çağladı
Ak üstüne karaları bağladı
Firkat odu yüreciğim dağladı
Ben ölem de Çapanoğlu utansın

Gökten uçan telli turnam

0

Gökten uçan telli turnam
Bizim beyler yerinde mi
Türlü tevri cenge giren
Demirc’oğlum yerinde mi

Suratı aslan suratlı
Görmedim öyle heybetli
Yedi çift camız kuvvetli
Demirc’oğlum yerinde mi

Belindedir altın divit
Cihana verirdi öğüt
Sözü merttir kendi yiğit
Demirc’oğlum yerinde mi

At yürütür eşkin eşkin
Zor düşmanı eyler şaşkın
Kendi yiğit özü pişkin
Demirc’oğlum yerinde mi

Yalan koç Köroğlu yalan
Ülkelere verdim talan
Dar günümde yoldaş olan
Demirc’oğlum yerinde mi

Gönülden gönüle yol gider derler

0

Gönülden gönüle yol gider derler
Onu sürmeğe bir hoşça can gerek
Doğru söyle yiğit işin doğrusun
Hilebaz olamaz yiğit bön gerek

Buna kılıç derler aralar açar
Püskürür meydana al kanlar saçar
Bazı kötüler de öğünür geçer
Yiğit batman döğer gözde hor gerek

Yüksek kayalarda şahin olamaz
Kısır katırlar da kulun kunlamaz
Bazı hocalar da çalgı dinlemez
Nider kuru ağaç bize din gerek

Dadaloğlu der ki belim bükülür
Gözümün gevheri yere dökülür
Yalnız taştan duvar olmaz yıkılır
Koç yiğide emmi dayı il gerek

Ben burda durur değilim

0

Ben burda durur değilim
Dost katına varmayınca
Gussadan gönlüm açılmaz
Dostun yüzün görmeyince

Yâre ben Eyyub değilim
Bunca derde sabredeyim
Şu denli dert ile yanam
Tâ derman ele girince

Yâre ben Yakub değilim
Ağlamaktan kör olası
Ağlamak bana yaraşır
Tâ Yusuf’umu bulunca

Yâre ben Yusuf değilim
Ki bezirgâna kul olam
Şu denli kulluk eyleyim
Tâ Mısr’a sultan olunca

Abdürrazzak’ı gör netti
Palas geydi, hınzır güttü
Dinin imanın terk etti
Tâ mâşuk ele girince

Ey bana ta’na vuranlar
Bu aşka haram diyenler
Ey YUNUS, fâsık olmak yeğ
Aşksız müslüman olunca

Yolculuğum geldi çattı

0

Yolculuğum geldi çattı
Hoşça kalın can dostlarım
Akşam oldu, güneş battı
Hoşça kalın can dostlarım

Can kanadım hazır oldu
Bedenimin gülü soldu
Üç nefeslik vadem doldu
Hoşça kalın can dostlarım

Haber verin dört bir yana
Yol göründü meçhül hana
Bir rızalık yeter bana
Hoşça kalın can dostlarım

Can, ebedi demin içti
Devri daim donu biçti
Bir yel gibi esti geçti
Hoşça kalın can dostlarım

Hakk yoluna adım attım
Özde doğup, gözde battım
Hakikatı şimdi tattım
Hoşça kalın can dostlarım

Anlamı yok hiçbir şeyin
Üryan konup, göçtü deyin
Gönülleri incitmeyin
Hoşça kalın can dostlarım

Sırlanırken cansız kafes
Üç beş anı, bir de nefes
Ardım sıra çınlasın ses
Hoşça kalın can dostlarım

Ağlayıp yas tutman sakın
Baş taşıma nişan takın
Hakk aşkına çırağ yakın
Hoşça kalın can dostlarım

Emanettir yavrularım
Bağım, bahçem, öte yarım
Şükür bitti ahu zarım
Hoşça kalın can dostlarım

Yas tutmayın göçtüm diye
Hakk yolunda göç hediye
Kulak verin Deruni’ye
Hoşça kalın can dostlarım

Bana senden ayrı dildâr gerekmez

0

Bana senden ayrı dildâr gerekmez
Bir hâne bir halvet bir de sen gerek
Bezm-i muhabbette ağyâr gerekmez
Bir sâki bir bâde bir de sen gerek

Kaşın kavs-i kuzah gözlerin hûnhâr
Melek-zâde misin ey peri ruhsâr
Bu kadar letâfet çünki sende var
Beyaz gerdânına bir de ben gerek

Emrâhî fedâdır uğruna cânlar
Bu yolda cân verdi gedâlar hânlar
Yâr yârine kavuşacak zamânlar
Zamâne bir hoşca gönül şen gerek