YUNUS EMRE’NİN GERÇEK MEZARI NEREDEDİR?
Yunus Emre, 13. yüzyılın sonları ile 14. yüzyılın başlarında Anadolu’da yaşamış, Türk tasavvuf ve halk edebiyatının en büyük şairlerinden biridir. Hayatı hakkında kesin bilgiler sınırlıdır; ancak şiirlerinden ve ona atfedilen gelenekten, tasavvuf yolunda ilerlemiş bir gönül eri ve derviş olduğu anlaşılır. Yunus Emre’yi yalnızca büyük bir şair olarak görmek eksik olur. O, insan sevgisini, gönül temizliğini, hoşgörüyü, ilahî aşkı ve birlik düşüncesini şiirleriyle anlatan önemli bir Anadolu düşünürüdür.
Hacı Bektâş-ı Velî Velayetnamesindeki anlatıma göre Sivrihisar’a bağlı Sarıgök köyünde doğmuş, Yunus Emre adlı biri vardı. Yunus’un mezarı da doğduğu bu yere yakındır. Yunus, ekincilikle geçinir yoksul bir adamdı. Bir sene kıtlık oldu, ekin bitmemişti. Yunus Emre, Hacı Bektaş Veli’ye gelip yardım isteyeyim dedi. Bir öküzün üstüne alıç yükleyip Sulucakarahöyük’e dergâha geldi.
Hünkâr’a; “yoksul bir adamım, ekinimden mahsul alamadım, ahalim ve ailem çok perişandır. Yemişime karşılık lütfedin de köylüm ve ailem ile birlikte karnımızı doyuralım.” dedi. Hünkâr emretti, alıç dergâhta yenir. Yunus birkaç gün sonra gitmek ister. Hünkâr,“ buğday mı verelim, nefes mi verelim? diye Yunus’a sordu. Yunus; “bana buğday gerek, ben nefesi ne yapayım“ dedi. Hünkâr “her alıç çekirdeğinin başına on nefes vereyim.” dedi. Yunus; “ahalim var, ailem var bana buğday gerek” dedi.
Buğdayı öküze yüklediler. Yunus yola çıkıp köyün aşağısına gelince, “ne acayip iş etim, her çekirdeğe on nefes verdi kabul etmedim. Buğday bir kaç güne biter, nasipten mahrum kaldım.” dedi ve Yunus tekrar nasip istemek için dergâha döndü, “erenler bana himmet ettiği nasibi veriniz, bana buğday gerekmez” diyerek buğdayları öküzden indirdi. Halifeleri gidip Hünkâr’a durumu bildirdi. Hünkâr, “o iş bundan böyle Tabduk Emre’ye kaldı, o kilidin anahtarını Tabduk Emre’ye sunduk. Varsın ona gitsin, nasibini ondan alsın” dedi. Yunus, Tabduk Emre’nin tekkesine varıp Hünkâr’ın selamını söyledi, olup biteni anlatı. Tabduk Emre, selamı aldı, safa geldin, kademler getirdin, halin bize malum oldu, hizmet et, emek ver nasibini al” dedi.
Yunus Emre kırk yıl hizmet eder, dergâha eğri odun girmez diye düz odunları kesip arkasıyla tekkeye getirdi. Günün birinde Tabduk Emre’ye bir neşe geldi, hallendi. Mecliste Yunus-u Guyende atlı bir şair vardı, ona söyle dedi. O mırın kırın etti, söylemedi. Mürşidi Tabduk Emre, Yunus Emre’ye döndü “Hünkâr’ın nefesi yerine geldi, vakit tamam oldu o hazinesinin kilidini açtık, nasibini verdik, hadi söyle” dedi. Hemen Yunus Emre’nin gözünden bir perde kalktı, söylemeye başladı. Söylediği nefesler, büyük bir divan oldu.
Yunus Emre’nin günümüzde Aksaray/Ortaköy ilçesine bağlı Sarıkaraman köyü; Eskişehir/Mihalıççık ilçesine bağlı Sarıköy; Manisa/Emre Mahallesi; Afyonkarahisar/Sandıklı ve İhsaniye ilçeleri; Ordu/Ünye ilçesi; Erzurum/Pasinler ilçesi; Isparta/Gönen ilçesi; Tokat/Niksar ilçesi; Bolu, İzmir, Sivas, Bursa, Karaman ve Nevşehir gibi 20 – 25 yerde makam mezarı bulunduğu söylenmektedir. Bazı araştırmacılar gerçek mezarının Eskişehir/Mihalıççık ilçesine bağlı Sarıköy’de olduğunu iddia etmektedir.
Benim kanaatime göre Yunus Emre ve Tabduk Emre’nin gerçek mezarlarını Hacıbektaş ilçesinin yakınlarında aramak lazımdır. Bu anlamda Tabduk Emre’nin türbesinin olduğu Aksaray/Merkezilçe’ye bağlı Tabdukemre köyü Hacı Bektâş-ı Velî’nin türbesinin bulunduğu Nevşehir/ Hacıbektaş ilçesine 92 km uzaklıktadır. Yunus Emrenin türbesinin olduğu Aksaray/Ortaköy’e bağlı Sarıkaraman köyü, Hacı Bektâş-ı Velî’nin bulunduğu Nevşehir/Hacıbektaş ilçesine 34 km uzaklıktadır. Tabduk Emre’nin türbesinin olduğu Aksaray/Merkezilçe’ye bağlı Tabdukemre köyü, Yunus Emrenin türbesinin olduğu Aksaray/Ortaköy’e bağlı Sarıkaraman köyü 39 km uzaklıktadır. Buna karşılık bazı araştırmacıların Yunus Emre’nin gerçek mezarı Eskişehir/Mihalıççık ilçesine bağlı sarıköy’dür tezine karşılık; Eskişehir/Mihalıççık ilçesine bağlı Sarıköy ile Nevşehir/Hacıbektaş ilçesi arası 350 km’dir. Yunus Emre’nin yaşadığı düşünülen 1300-1400 yıllarında 350 km uzaklığa bir öküz yürüyüşüyle ancak 10 günde gidilebilir. Oysa 39 kilometre uzaklıkta olan Aksaray/Ortaköy’e bağlı Sarıkaraman köyünden Nevşehir/Hacıbektaş ilçesine 1 günde rahatlıkla gidilebilir. O bakımdan Tapduk Emre’nin mezarı Aksaray/Merkezilçe’ye bağlı Tabdukemre köyünde olmalıdır. Yunus Emre’nin mezarı da Aksaray/Ortaköy’e bağlı Sarıkaraman köyünde olmalıdır.