Bugün Alevi örgütlenmesi ciddi bir kriz yaşamaktadır. Bu kriz geçici değildir; derinleşmiş, yapısal hale gelmiş ve artık görünmez kılınamayacak bir noktaya ulaşmıştır. Sorun yalnızca dış baskılar, devlet politikaları ya da siyasal iklim değildir. Asıl mesele, Alevi örgütlü yapısının kendi iç işleyişinde yaşadığı bozulmadır.
Bu nedenle meseleyi kişisel tartışmalara indirgemeden, olması gerekenlerle mevcut durum arasındaki farkı açıkça ortaya koymak zorundayız.
- Alevi Örgütlenmesinde Olması Gereken Nedir?
Alevi örgütlenmesi, yolun değerlerinden bağımsız düşünülemez.
Olması gereken örgütlenme:
• Yol bilgisine dayanır
• Rızalığı esas alır
• Sorgulamayı teşvik eder
• Hak, hukuk ve adalet ilkesine yaslanır
• Temsil sorumluluğunu kişisel çıkardan üstün tutar
Alevi kurumları:
• Toplumu ileri taşımak
• Değerleri korumak
• Gelecek kuşaklara onurlu bir miras bırakmak zorundadır. - Bugün Yaşadığımız Temel Eksiklikler Nelerdir?
a) Yol Bilgisi Olmadan Temsil
Bugün birçok yönetici ve delege:
• Alevi tarihini bilmiyor
• Yol erkânına hâkim değil
• Temsil ettiği değerlerin farkında değil
Buna rağmen kurum adına söz söyleyebiliyor.
Bu durum, temsil krizinin en açık göstergesidir.
b) Liyakat Yerine Sadakat
Örgütlerde belirleyici olan çoğu zaman:
• Bilgi
• Emek
• İlke değil;
• Yakınlık
• Bölgecilik
• “Bizden olsun” anlayışıdır.
Bu anlayış, örgütleri içeriden çürütmektedir.
c) Eleştirinin Bastırılması
Alevi yolu sorgulamayı esas alır.
Ama bugün:
• Eleştiri tehdit olarak görülüyor
• Sorgulayanlar dışlanıyor
• Doğruyu söyleyenler yalnızlaştırılıyor
Bu, yol ahlakıyla açık bir çelişkidir.
d) Delege Sisteminin Boşalması
Delege olması gereken:
• Hesap soran
• Denetleyen
• Temsil eden kişidir.
Ama bugün delege:
• El kaldırıp indiren
• Güç dengelerine göre pozisyon alan
• Sessiz kalmayı tercih eden bir figüre indirgenmiştir. - Bu Eksiklikler Neden Tıkanmaya Yol Açtı?
a) Ortak İrade Oluşmuyor
Değer ortaklığı zayıfladıkça:
• Güçlü refleksler üretilemiyor
• Hayati meselelerde birlikte hareket edilemiyor
Suriye’de yaşanan Alevi katliamı karşısında ortaya konan zayıf tepki bunun açık örneğidir.
b) Kurumlar Toplumdan Kopuyor
Toplum:
• Kurumlara güven duymuyor
• Temsil edildiğini hissetmiyor
Bu kopuş, örgütlenmeyi etkisizleştiriyor.
c) Asimilasyon İçeriden Üretiliyor
Değerler savunuluyor gibi yapılıyor
ama pratikte aşındırılıyor.
Bu, en tehlikeli asimilasyon biçimidir:
sessiz ve içeriden. - Tıkanmanın Temel Sebepleri Nelerdir?
- Yol ile kurum arasındaki kopuş
- İlke yerine güç merkezli siyaset
- Liyakat sisteminin olmaması
- Eleştirinin bastırılması
- Bölgecilik ve dar grupçuluk
- Nitelikli insanların dışlanması
Bu sebepler birleştiğinde:
• Örgüt kalabalık ama etkisiz
• Görünür ama güçsüz
• Varlığı olan ama iradesi olmayan
bir yapıya dönüşmektedir. - Tıkanmanın Sonuçları Nelerdir?
• Yol değerleri aşınıyor
• Kurumlar meşruiyet kaybediyor
• Toplum umutsuzlaşıyor
• Genç kuşaklar uzaklaşıyor
• Ortak gelecek fikri zayıflıyor
Bu gidişat sürerse:
• Ne yol yaşatılabilir
• Ne örgütler ayakta kalabilir - Sonuç Yerine: Bir Yüzleşme Çağrısı
Bu eleştiri yıkmak için değil,
kurtarmak için yapılmaktadır.
Bugün gerçek tehlike:
• Dışarıda değil
• İçeridedir.
Ya Alevi örgütlenmesini yol ahlakıyla yeniden inşa edeceğiz
ya da tabelaları koruyup içini boşaltmaya devam edeceğiz.
Bu yol, suskunlukla değil hakikatle yürünür.
Aşk-ile
12.01.2026 Hasan Aygün