BÜYÜK ŞEF SEATTLE’IN
WASHINGTONDA Kİ BEYAZLARIN REİSİNE MEKTUBU
Yüzyıllardır halkımın üzerine merhamet gözyaşları döken
şu sonsuz gökyüzü bir gün değişebilir.
Bugün açık gözüken gökyüzü yarın bulutlarla kaplanabilir.
Sözlerim, asla yer değiştirmeyen yıldızlar gibidir.
Şef Seattle her ne söylerse,Washington’daki büyük Şef ona,
güneşin ya da mevsimlerin dönüşüne inandığı ölçüde inanabilir.
Washington’daki büyük Şef bize dostluk ve iyilik dilekleriyle birlikte
bizden topraklarımızı satın almak istediğini bildirmiş.
Onun,bizim arkadaşlığımıza çok fazla ihtiyacı olmadığını biliyoruz.
Merak ediyoruz ki; gökyüzünü ve toprağın sıcaklığını nasıl satın alabilir ya da satabilirsiniz?
Bu toprakların her parçası halkım için kutsaldır.
Çam ağaçlarının parıldayan iğneleri, vızıldayan böcekler, beyaz kumsallı sahiller, karanlık ormanlar ve sabahları çayırları örten buğu; halkımın anılarının ve geçirdiği yüzlerce yıllık deneylerin bir parçasıdır.
Ormandaki ağaçların damarlarında dolaşan su, atalarımızın anılarını taşır;
biz buna inanırız.
Beyazlar için durum böyle değildir.
Bir beyaz, öldükten sonra yıldızlar alemine göç ettiği zaman,
doğduğu toprakları unutur.
Bizim ölülerimiz ise bu toprakları unutmaz.
Çünkü Kızılderili, gerçek anasının toprak olduğuna inanır.
Washington’daki Büyük Beyaz Reis bizden toprak almak istediğini yazıyor.
Bu bizim için büyük bir fedakarlık olur.
Büyük Beyaz Reis, bize rahat yaşayacağımız bir yerin ayrılacağını,
bize babalık edeceğini, biz Kızılderililerin ise onun çocukları olacağımızı söylüyor.
Bu önerinizi düşüneceğiz.
Ama yine de bunun kolay olmayacağını itiraf ederim.
Çünkü bu topraklar bizim için kutsaldır.
Nehirlerin ve ırmakların suyu,
bizim için sadece akıp giden su değildir;
atalarımızın kanıdır aynı zamanda.
Bu toprakları size satarsak,
bu suların ve toprakların kutsal olduğunu
çocuklarınıza öğretmeniz gerekecek.
Biz nehirleri ve ırmakları kardeşimiz gibi severiz.
Siz de aynı sevgiyi
gösterebilecek misiniz kardeşlerimize ?
Biliyorum, beyaz adam bizim gibi düşünmez.
Beyazlar için bir parça toprağın diğerinden farkı yoktur.
Beyaz adam topraktan istediğini almaya bakar ve sonra yoluna devam eder.
Çünkü toprak beyaz adamın dostu değil, düşmanıdır.
Beyaz adam topraktan istediğini alınca başka serüvenlere atılır..
Beyaz adam annesi olan toprağa ve kardeşi olan gökyüzüne,
alıp satılacak, işlenecek, yağmalanacak bir şey gözüyle bakar.
Onun bu ihtirasıdır ki, toprakları çölleştirecek ve her şeyi yiyip bitirecektir.
Beyaz adamın kurduğu kentleri de anlayamayız biz Kızılderililer.
Bu kentlerde huzur ve barış yoktur.
Beyaz adamın kurduğu kentlerde, bir çiçeğin taç yapraklarının
açarken çıkardığı tatlı sesler, bir kelebeğin kanat çırpışları duyulmaz.
Belki bir vahşi olduğum için anlayamıyorum ama, benim ve halkım için
önemli olan şeyler oldukça başka.
İnsan bir su birikintisinin etrafına toplanmış kurbağaların, ağaçlardaki kuşların ve
doğanın seslerini duymadıkça, yaşamın ne değeri olur?
Bir Kızılderiliyim ve anlamıyorum.
Biz Kızılderililer,
bir su birikintisinin yüzünü yalayan rüzgarın sesini ve kokusunu severiz.
Çam ormanının kokusunu taşıyan ve yağmurlarla yıkanıp temizlenmiş
meltemleri severiz.
Hava önemlidir bizim için.
Ağaçlar,hayvanlar ve insanlar aynı havayı koklar.
Beyaz adam için bunun da önemi yoktur.
Ancak size bu toprakları satacak olursak, havanın temizliğine önem vermeyi de
öğrenmeniz gerekir.
Çocuklarınıza havanın kutsal olduğunu öğretmeniz gerekir.
Hem nasıl kutsal olmasın ki hava?
Atalarımız doğdukları gün ilk nefeslerini onun sayesinde almışlardır.
Ölmeden önce son nefeslerini de gene bu havadan almazlar mı?
Toprak satmamız için yaptığınız öneriyi inceleyeceğiz.
Eğer önerinizi kabul edecek olursak,bizim de bir koşulumuz var;
Beyaz adam bu topraklar üzerinde yaşayan bütün canlılara saygı göstersin.
Ben bir vahşiyim ve başka türlü düşünemiyorum.
Yaylalarda cesetleri kokan binlerce buffalo gördüm.
Beyaz adam trenle geçerken vurup öldürüyor bu hayvanları
sadece eğlenmek için.
Dumanlar püskürten bu demir atın bir buffalodan daha değerli olduğuna
aklım ermiyor.
Biz sadece yaşayabilmek için avlardık buffaloları.
Bütün hayvanları öldürecek olursanız nasıl yaşayabilirsiniz?
Canlıların yok edildiği bir dünyada insan ruhu yalnızlık duygusundan
ölür gibi geliyor bize.
Unutmayın, bugün diğer canlıların başına gelen yarın insanın başına gelir.
Çünkü bütün hepsinin arasında bir bağ vardır.
Şu gerçeği iyi biliyoruz:
Toprak insana değil, insan toprağa aittir.
Ve bu dünyadaki her şey, bir ailenin fertlerini birbirine bağlayan kan gibi,
ortaktır ve birbirine bağlıdır.
Bu nedenle de dünyanın başına gelen her felaket insanoğlunun da başına gelmiş sayılır.
Bildiğimiz bir gerçek daha var;
Sizin Tanrınız bizimkinden başka bir Tanrı değil.
Aynı Tanrının yaratıklarıyız.
Beyaz adam bir gün bu gerçeği de anlayacak ve kardeş olduğumuzu fark edecektir.
Siz Tanrınızın başka olduğunu düşünmekte serbestsiniz.
Ama hepimizi yaratan Tanrı için
Kızılderili ile beyazın farkı yoktur.
Ve Kızılderililer gibi Tanrı da toprağa değer verir.
Bu toprağa saygısızlık, Tanrının kendisine saygısızlıktır.
Beyaz adamı bu topraklara getiren ve Kızılderili’yi boyunduruk altına alma gücünü veren
Tanrının adaletini anlayamıyoruz.
Tıpkı buffaloların öldürülüşü, ormanların yakılışı, toprağın kirletilişini
anlamadığımız gibi.
Bir gün bakacaksınız gökteki kartallar,dağları örten ormanlar yok olmuş,
yabani atlar ehlileştirilmiş ve her yer insanoğlunun kokusuyla dolmuş.
İşte o gün insanoğlu için yaşamın sonu ve varlığını devam ettirebilme
mücadelesinin başlangıcı olacak.
Gündüz ve gece bir arada olamaz.
Kızılderililer her zaman beyazlardan tıpkı sabah sislerinin
güneşten kaçtığı gibi kaçmışlardır.
Bütün bunlara rağmen,teklifinizi tartışacağız.
Ve umuyorum ki,halkım bunu kabul edecek ve Büyük Beyaz Şefin vaat ettiği üzere
beraber barış içinde yaşayacağız.
Böylece Ay birkaç kez daha doğacak, bir kaç kış daha geçecek.
Bu geniş topraklara yerleşmiş ve mutluluk içinde yaşamış olan neslimiz,
daha önce bizden daha güçlü ve daha umut dolu yaşamış
insanlarımızın mezarları başında yas tutacaklar.
Ama,niye insanlarımın kaderi için yas tutayım ki ?
Tıpkı deniz dalgaları gibi kabileler kabileleri, uluslar ulusları takip ediyor.
Bu doğanın düzenidir ve teessüf gerekmez.
Yok oluşumuz çok uzak olabilir ama kesinlikle bir gün gerçekleşecek;
Son Kızılderili yok olup, kabilemin hatıraları beyazlar için bir tarih olduğunda,
bu kıyılar kabilemin görünmez cesetleriyle kaynaşacak.
Çocuklarınızın çocukları kendilerini bir dükkanda, bir yolda, boş bir yerde
yalnız olarak düşündüğünde aslında yalnız olmayacaklar.
Dünyanın hiçbir yerinde tamamen ıssız bir yer yoktur
Geceleri, şehir ve kasabalarınızın caddeleri boşalmış gibi görünse de,
aslında, bir zamanlar oralarda yaşamış ve bu güzel toprakları gerçekten seven
ruhlarla dolu olacaktır.
Beyaz adam asla yalnız kalamayacaktır.
Beyaz adamın, benim insanlarıma saygı göstermesini sağlamalısınız,
çünkü; ölüler güçsüz değildir.
Ölüm mü dedim? !..
Ölüm diye bir şey yoktur ki,
sadece dünya değiştirir insan.
Şef Seattle, 1854
Şef Seattle;
“ Aynı Tanrının çocuklarıyız.
Doğadaki canlı ve cansız her şeyle kardeşiz.” diyor.
Bir başka konuşmasında da
“ Siz topraklarımızın derisini yüzüyorsunuz”
demiştir.
Halkının zulüm göreceğini ve yok edileceğini görmüştür.
50.000.000’nun üzerinde Kızılderili soykırıma uğratıldıktan sonra,
bugün Amerika’da ağır şartlar altında yaşayan tüm Kızılderililerin toplam sayısı
yaklaşık 2.500.000 kişidir.
Bartolomè de Las Casas tarafından
1542’de İspanya Prensi II. Philip’e ithaf edilerek yazılan
Kızılderili Katliamı, Amerika kıtasının nasıl ele geçirildiğini
eski dünyanın gözlerinin önüne sermiş ve birçok dile tercüme edilmiş
çarpıcı bir tarihi eserdir;
“ Sırf eğlence olsun diye, kadın erkek demeden yerli halkın ellerini, burunlarını ve kulaklarını
kesip kopardıklarını ve bunun bölgenin değişik yerlerinde defalarca tekrarladığını
kendi gözlerimle gördüm.
Bazen de insanların üzerine köpek saldıklarına, yerlilerin bu şekilde paramparça edildiğine,
çok sayıda evi ve yerleşim merkezini yaktıklarına şahit oldum.
Memeden kesilmemiş bebekleri annelerinin göğsünden alarak
onları en uzağa fırlatma konusunda birbirleriyle yarıştılar…”
