Home Köşelerden İsmail Engin Hacı Bektaş Veli, Sarı Saltuk İsmail Engin
İsmail Engin - Köşelerden - 22. Oktober 2020

Hacı Bektaş Veli, Sarı Saltuk İsmail Engin

Hacı Bektaş Veli, Sarı Saltuk ve Ehlileştirilen Ejderha Motifi: „2021 Hacı Bektaş Veli Yılı“nın posta pullarından biri olabilir!
Hamit Arbaş, 2016 yılında „Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi“nde yayınlanan (Cilt 9, Sayı 42: 875-880) „Sanatı Halk İnançları ve Menkıbeleri Üzerinden Yeniden Kurmak: Bektaşi Sanatı ve Ehlileştirilen Ejderha Motifi“ başlıklı makalesinde,
„Bu çalışmanın konusu olan kompozisyon— Hacı Bektaş-ı Veli ile Sarı Saltuk’u bir ejderhanın üzerinde resmeden—ise, esas olarak figüratiftir. Bu figüratif tarz esas itibarı ile ilktir; çünkü ejderha ile mücadele ilke iken, bu resimde ejderha artık zararsızlaştırılmış ve kontrol edilebilir bir hale getirilmiştir“
vurgusunu yapıyor. Yazar,
„Bu çalışmanın esas örneğini teşkil eden eser tarikat taçları, giyimleri, cihazı ve Osmanlı devri serpuşlarını ihtiva eden defterin içindedir. Cilt ebadı 31.2×32.5 cm. olan eserin içindeki kâğıtlar ve fotoğraflar cilde nispetle biraz küçüktürler. Eserin sırtı meşin ve kalın mukavva ciltlidir. Cildi Süleymaniye Kütüphanesi atölyesinde yapılmıştır. İçinde, ilk numarasız fihristten başka, bizim konumuz olan biri resim kâğıdına yapılmış suluboya minyatür, ikisi fotoğraf olmak üzere 21 kâğıt vardır. Resimlerin hepsi, Gölpınarlı tarafından yapılmıştır.“
kaydını düşüyor. Ve
„Minyatürün üstünde sağda bir daire içinde Sarı Saltuk Baba onun solunda Hünkâr Hacı Bektaş-ı Veli yazıları bununda altında şu ifade yer alır:
Mar-ı mezbûr evlâdlarını gâib eyleyub hirbâ postunda otururken yılân-ı mezbûr Hacı Bektaş-ı Veliden evladlarını iddiâ eylediği teveccüh mahzenül-esrârda beyanıdır. (Yılanın (ejderhanın) evlatlarını kaybedip, onları Hacı Bektaş-ı Velî’den istemesi hakkındadır).
Resmin altında sağda Resemehû el-fakir Ağa- zâde Ahmed-î Nâmî an Yazıcı-i Dergah-ı Ali yazısı vardır (…). Bu durum işbu resmin Dergâh-ı Âli yazıcılarından Ağa-zâde Ahmed-i Nâmî tarafından resmedildiğini ve minyatürün asıl sanatçısının Ağa-zâde Ahmed Nâmî olduğunu ifade eder. Bu yazının altında ise ‚aynen kopya eylemiştir Abdülbakî‘ yazısı vardır.“
diyor.
Makelenin „Sonsöz yerine“ adlı kısmında, vardığı sonucu şu şekilde özetliyor:
„Araştırmamıza konu olan eser özel bir koleksiyonda olup, şimdiye dek üzerinde herhangi bir araştırma yapılmamıştır. Sanatçısı hakkında detaylı bilgiye sahip olmadığımız eser hakkında da Bektaşi ana kaynaklarında bir menkıbeye rastlamıyoruz. Minyatürün yapılış tarihi hakkında herhangi bir bilgiye rastlayamıyoruz ancak üslubuna bakarak tahminen on dokuzuncu yüzyılın sonu yirminci yüzyılın başına tarihlenebilir. „
Bugün – 21 Ekim 2020 günü – Anadolu Ajansı, Kübra Kara tarafından kaleme alınan „Hacı Bektaş Veli’nin en eski tablosunu Almanya’daki müzayededen satın aldı“ başlıklı bir haberi geçiyor. Söz konusu resmin bir varyantı ilgili haberde konu oluyor.
Haberde, resimde şu ibarelerin bulunduğu belirtiliyor:
„Eserin üzerinde Osmanlıca „Hacı Bektaşi Veli hirbâ postunda otururken Mar-ı mezbûr gâib olan evladlarını evladlarını iddiâ eylediği teveccüd mahzenül-esrârda beyanıdır. Elfakir el hakir Ahmed el Üsküdari sene 1061.“ yazdığını belirten Tütüncü, metnin Türkçeye „Hacı Bektaş Veli hırba postunda otururken, daha önce anılan yılanın evlatlarını kaybedip, onları Hacı Bektaş Veli’den istemesi hakkındadır. (Bu resmi) yapan Üsküdarlı Ahmed, sene 1061 (Miladi 1651 yılı)“
Unesco-Tr’nin ilan ettiği „2021 Hacı Bektaş Veli Yılı“nın posta pulunun tasarımlarından biri, muhtemelen bu resim olabilir…
Bahsettiğim makaleye konu olan resmi ve haberin linkini ekliyorum, diğer resmi orada görüp karşılaştırma yapabilirsiniz:

https://www.facebook.com/profile.php?id=100009778098521

Hollanda’daki Türk ve Arap Dünyası Araştırma Merkezi Başkanı Dr. Mehmet Tütüncü, Almanya’da katıldığı bir müzayededen satın aldığı Hacı Bektaş Veli’nin tasvir edildiği tablonun, Hacı Bektaş Veli’ye ait en eski resim olabileceğini bildirdi. ( AA – Anadolu Ajansı )

https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/haci-bektas-velinin-en-eski-tablosunu-almanyadaki-muzayededen-satin-aldi/2013667

Schreibe einen Kommentar

Deine E-Mail-Adresse wird nicht veröffentlicht. Erforderliche Felder sind mit * markiert.

Check Also

ALİ’ YE BAĞLI

Bizim erkanımız, bizim yolumuzAllah bir Muhammet, Ali’ye bağlıSer çeşmeden sunulmuştur dol…