Home Alevilik Emir Timur Aksak Demir Timurlenk ve Ali Taraftarlığı
Alevilik - 28. September 2020

Emir Timur Aksak Demir Timurlenk ve Ali Taraftarlığı

İbnü Şıhne’den şöyle nakledilir:

”Timur, ikinci sual olmak üzere, toplanmış olan fakihlere (Hz.) . Ali’den hilafeti gasbetmiş olan Muaviye ve Ali’nin oğlu Hüseyin’i şehit eden Yezid hakkında ne düşündüklerini sordu. Sünni mezhebinden bir kadının:

’Din için cihad ettiler’ cevabını vermesiyle Timur hiddetlenerek:

‚Muaviye zalim, Yezid cani idi; ey Halep ahalisi, siz de Hüseyin’i katleden Şamlılar kadar suçlusunuz.’ dedi.[1]

Hammer Tarihi’nin mütercimi Mehmet Ata, bu sohbetin İbnü Şıhne’deki aslını uzunca not düşmüştür. Orjinalde ilgili kısım şöyle” geçer:

”Timur’un son suali şöyle oldu: ’Ali ile Muaviye hakkında ne dersiniz?’ Yanımda bulunan‘ kadı Şerefü’d dîn’e, ne cevap vereyim diye işaret ettim; Timur Şiî idi, ben Kadı Şerefü’d dîn’in sözlerini istima’ ile meşgul iken Kadı İlmü’d dîn el-Mâlikî bir söz söyledi ki meali ’Onların cümlesi müctehiddir‘ demekten ibarettir. Timur bundan ziyade hiddetlenerek:

Hak Ali’dedir, Muaviye zalimdir; Yezid fâsıkdır; siz Halepliler Şam ehline tâbisiniz; onlar Yezid’ilerdir, Hüseyin’i katlettiler” dedi.”[2]

”Timur Halep’ten ayrılmadan bir gün önce, şehrin kadısım ve müftüsünü -Muaviye ve Yezid hakkında tekrar cevap istemek içinbir daha çağırır. Vakanüvis, Cihangir’in fikrine göre cevap verdi, ”Hakk Ali’ de olduğunu, (Hazreti) Peygamber kendilerinden sonra hilafetin ancak otuz sene devam edeceğini beyan buyurduklarından Muaviye meşru halife değilse de birçok meşhur fakihlerin reyleri mucibince meşru halife hakk-ı kazayı tesirli surette olmak üzere istediklerine tevdi edebileceklerini söyledi.”[3] Timur’un Şam’ı alışında ”(Hazreti) Peygamber’in iki muhterem zevcesinin kabirleri üzerine Cihangir’in emriyle muhteşem kubbeler yapıldı. (…) İnşaatın süratle yapılmasına nezaret için tayin olunan şehzadelerin, kumandanların ikdamı sayesinde yirmi beş gün zarfında tamamlandı. Bu münasebetle bir gün Timur, özel bir mecliste Şam ahalisi hakkında infial gösterdi; Timur, Şamlılann vaktiyle enbiya ve hele Ali ve oğlu Hüseyin (Hz.) haklarında kötü muamele gösterdiklerini ve Peygamber’in zevcelerinin kabirleri üzerinde ot bitmesine müsamaha ettikten başka, bu kabirleri rüzgârların aşındırmasından muhafaza için bir kubbe bile yapmadıklarını beyan ediyordu. Tatar Şehinşahı’nın Ali ve Hüseyin hakkındaki bu dini hürmetkârlığı ve Muaviye ile Yezid’in ilk taraftarları hakkındaki infialleri o mecliste hazır bulunanlara, daha sonra orduya intikal ederek asker teslim mukavelenâmesini ve onun hükmünce bir milyon duka alındığını unutarak şehre girdi ve ateşe verdi, ahaliyi katliam etti (9 Şaban 803 25 Mart 1401).[4] Ordu, „Hz. Ömer’e karşı Hz. Ali’nin hakkını iade etmek amacıyla” her yeri ateşe verdiler.[5]

Osmanlı tarihçisi Oruç Bey de Timur’un Şam seferi sırasındaki olayları şöyle anlatır: ”Şam’ın hisarına yürüdü. Yağma ile aldılar. Yezid’in mezarını buldurdu. ’Ben Yezid taraflısıyım‘ diye çağırttı. Bu hileye kanarak ne kadar‘ Yezidli varsa inanıp geldiler. Hepsini Ümeyye Camii’ne koyup öldürttü. Bazısını da ateşte yaktırdı. Yezid’in kabrini açıp bulduğu kemiklerini yaktırdı ve içini askerin pisliği ile doldurdu.”[6]

Aşıkpaşaoğlu da aynı konuyu aynı şekilde aktarır.[7]

Yine, Osmanlı tarihçilerinden Neşri de benzer ifadeleri kullanır: ”Dimaşk’a vardı. Hisarıru yaptılar. Cenk edip iki taraftan mübalâğa (lı) adam kırıldı. Sonunda (Timur) şehri yağma etti, orada Yezid’in kabrini buldurarak, çıkarttı, ateşte yaktırdı, kabrine pislik doldurdu. Şam’a en çok zulmetmesi, Yezid’in kabrinin Şam’a yakın olmasındandı.“ [8]

Timur, Erzurum önlerine geldiğinde, şehri almak hazırlığı yaparken, özgeçmişini yazdığı eserinde bir olayı şöyle anlatır: ”Allanin lütuflarından birisi de bu oldu ki 1398 yılında, 400,000’lik süvari ordusu ile Erzurum üzerine yürüdüm. Ben ordu ile beraber şehre doğru ilerlerken, geçtiğimiz yolun her iki tarafını dikkatle izleyerek neler olup bittiğine bakıyordum. Az sonra gördüm ki Irak tarafından bize doğru büyük bir insan kitlesi hareket etmektedir. Bir saat sonra, ordunun hareketi sırasında koruma görevi yapan askerler yamma gelerek Irak tarafından yine bir yığın Arabın gelmekte olduğunu söylediler. Bir saat daha geçti, Kerbela ve Necef’ten gelen büyük bir Bedevî ve seyyid kitlesi orduma intikal etti. Bu kişilerin başında seyyid Fattah vardı, Ön saflardakilei‘ beyaz bir bayrak taşıyorlardı.

Böylesine bir desteğin gelmesine sevindim ve bu kişilerin Allahin iradesiyle gelmiş olacaklarına karar verdim. Seyid Fattah yanima gelerek dedi: ‚Dördüncü halife Ali rüyamda bana emretti ki beyaz bayrağı kardeşim Timur’a götür.’ Necef halkı da (Erzurum’u‘ almak isteğimin gerçekleşebilmesi için) beyaz bayrağın bana yardım olarak getirildiğini söylediler. Tüm bunları işittikten sonra, Allah’a şükürler ederek yere kapandım; bu olayı tarihlere yazmaları için talimat verdim.” [9]


[1] Hammer
[2] Hammer
[3] Hammer
[4] Hammer
[5] Lamartin, Alphonse de
[6] Oruç Beğ Tarihi
[7] Aşıkpaşaoğlu Tarihi
[8] Neşri Tarihi
[9] Epokha, Liçnost,

Schreibe einen Kommentar

Deine E-Mail-Adresse wird nicht veröffentlicht. Erforderliche Felder sind mit * markiert.

Check Also

ALİ’ YE BAĞLI

Bizim erkanımız, bizim yolumuzAllah bir Muhammet, Ali’ye bağlıSer çeşmeden sunulmuştur dol…